İŞÇİLİK MALİYETLERİNİ AZALTMAYA YÖNELİK DEVLET TEŞVİKLERİ VE MUHASEBELEŞTİRİLMESİ İŞÇİLİK MALİYETLERİNİ AZALTMAYA YÖNELİK DEVLET TEŞVİKLERİ VE MUHASEBELEŞTİRİLMESİ

Rahmi UYGUN
Yeminli Mali Müşavir
Köker Yeminli Mali Müşavirlik Bağımsız Denetim A.Ş.
Ortağı - Baş Denetçi
 
İŞÇİLİK MALİYETLERİNİ AZALTMAYA YÖNELİK DEVLET TEŞVİKLERİ VE MUHASEBELEŞTİRİLMESİ
 
                I. GİRİŞ
26.05.2008 tarih ve 26887 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan 5763 Sayılı Kanun kapsamında İş Kanunu ve Sosyal Sigortalar Kanunda yapılan değişiklikler işletmelere işgören maliyetlerinin azaltılması ve istihdama yönelik önemli teşvikler sağlamıştır.
Çalışmamızda 5763 Sayılı Kanunla yürürlüğe giren sigorta primi işveren paylarının Hazinece üstlenildiği teşviklerden, özürlü çalıştıran işverenlere getirilen teşvik, 18 yaşından büyük ve 29 yaşından küçük olanlar ile yaş şartı aranmaksızın 18 yaşından büyük kadınların istihdamına getirilen teşvik ve devletin işveren prim payına katkısı gibi teşvikler incelenerek, TMS 20 Devlet Teşviklerinin Muhasebeleştirilmesi ve Devlet Yardımlarının Açıklanması Standardı doğrultusunda yapılması gereken muhasebe kayıtları açıklanmaya çalışılacaktır.
II. İŞÇİLİK MALİYETLERİNİ AZALTMAYA YÖNELİK SİGORTA PRİM TEŞVİKLERİ
Sigorta primi işveren paylarının Hazinece üstlenilerek özel sektör işverenlerinin işçilik maliyetlerini azaltmaya yönelik olarak düzenlenen teşvikleri, özürlü çalıştıran işverenlere getirilen teşvikler, gençlerin ve bayanların istihdamına yönelik teşvikler, rekabet gücünü arttırmaya ve prim tahsilatını sağlamaya yönelik teşvikler olarak sınıflandırıp inceleyebiliriz.
II. I Özürlü Çalıştıran İşverenlere Getirilen Teşvikler
4857 sayılı Kanunun 30 uncu maddesin de yapılan değişiklikle özürlü ve eski hükümlü çalıştırmasına teşvik sağlanmıştır. Yapılan değişiklikle özel sektör işverenleri işyerlerinde elli veya daha fazla işçi çalıştırmaları durumunda %3, kamu sektörü ise %4 oranında özürlü işçi çalıştırmak zorundadır. İşletmeler eski hükümlü olarak da %2 oranındaki işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler.
Yapılan düzenleme ile özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan; 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi özürlü sigortalılar ile 5378 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan özürlü sigortalıların prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı Hazinece karşılanacaktır. Aynı kapsamda kontenjan fazlası özürlü çalıştıran ve yükümlü olmadıkları halde özürlü çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir özürlü için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin %50’lik kısmının Hazinece karşılanacaktır.
Ancak işveren hissesine ait primlerin hazinece karşılanabilmesi için, işverenler;
·   Çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 506 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi
·   Tüm sigortalıların sigorta primlerinin işgören hissesi ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesinin ödenmiş olması şarttır.
·   İşveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Hazinece Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı, işverenden tahsil edilir.
·   Bu kasamda belirtilen teşviklerden yararlanan işverenlerin Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmayacaktır.
 
II.2 Gençlerin ve Bayanların İstihdamına Yönelik Teşvikler
4447 sayılı Kanuna geçici 7.nci madde eklenerek gençlerin istihdamını özendirmek ve pozitif ayırımcılıkla kadın işçi istihdamına teşvik sağlanmıştır. Bu kapsamda;
18 yaşından büyük ve 29 yaşından küçük olanlar ile
Yaş şartı aranmaksızın 18 yaşından büyük kadınlardan;
Bu maddenin yürürlük tarihinden önceki altı aylık prim ve hizmet belgelerinde belirtilen sigortalılar içinde yer almamak şartıyla, bu maddenin yürürlük tarihinden önceki bir yıllık dönemde işyerine ait prim ve hizmet belgelerinde bildirilen ortalama sigortalı sayısına ilave olarak, bu maddenin yürürlüğünde itibaren bir yıl içinde yeni işe alınan veya çalıştırılanların prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin;
a.Birinci yıl için %100,
b.İkinci yıl için %80,
c. Üçüncü yıl için %60,
d.Dördüncü yıl için %40,
e. Beşinci yıl için %20,
Oranındaki kısmı İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanır.
İşveren hissesine ait primlerin İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanabilmesi için işverenlerin;
·   Çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 506 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi
·   Sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın ödenmiş olması şarttır.
·   Bu maddeye göre işveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, İşsizlik Sigortası Fonundan Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı, işverenden tahsil edilir.
·   İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz.
II.3 Rekabet Gücünü Artırmaya ve Prim Tahsilatını Sağlamaya Yönelik Teşvikler
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 81 inci maddesinin..... Makalenin Tamamı İçin Tıkayınız